Fruit of snoep
of een broodje gezond.
Zwaar of 'light',
hop in de mond!
Verteren verteren,
denkt de maag,
maar eerst sorteren.
Suikers en zouten,
vezels en vetten
en tot slot
het afval buitenzetten...
Geert De Kockere
Vorige maand werd er in het Europees parlement een wet goedgekeurd over voeding. Daarin staat dat de producenten (makers) niet zomaar mogen zeggen dat hun product gezond is. Want heel vaak is dat een halve of een hele leugen. Op het product moet alle informatie staan, en niet alleen de positieve, zegt de wet.
Iedereen weet dat de mensen gezondheid heel belangrijk vinden. Bedrijven die eten of drinken maken en verkopen, laten voortdurend weten dat hun product echt wel gezond is. Zelfs snoep, chocolade en frisdrank!
Te veel suiker is ongezond, zeggen de dokters. Te veel zout en te veel vetstoffen ook. Daar word je niet sterk van, en volwassenen krijgen vaak problemen aan het hart. Maar suiker, zout en vetstoffen zitten juist vaak in dingen die iedereen erg lekker vindt. Chips, snoep, chocolade, frietjes, mayonaise, en noem maar op. Niet te veel van eten! weet iedereen. Maar de fabrikanten van die producten willen natuurlijk niet dat de mensen minder gaan snoepen. Want dan verkopen ze minder. Daarom proberen ze de kopers ervan te overtuigen dat hun koopwaar niet zo ongezond is. Of zelfs wel gezond.
Wet
En soms liegen ze gewoon, zeggen onderzoekers. Deze onderzoekers werken voor consumentenorganisaties. Dat zijn verenigingen die nagaan of de consumenten (de gewone mensen die winkelen en kopen) niet bedrogen worden: is alles wel eerlijk, is het niet te duur, is het gezond, is het vers, enzovoort. En deze verenigingen ijverden voor een strengere wet. Op sommige lolly's bijvoorbeeld staat met grote letters 0 % vet! 'In onze lolly's zitten geen vetstoffen, koop ze want ze zijn gezond,' zeggen de fabrikanten met dit opschrift. Maar in die lolly's zit wel heel veel suiker, zeggen de onderzoekers. Maar dat staat natuurlijk niet op de verpakking. En dat is bedrog, besloot men. Daarom hebben de regeringsleiders een wet gemaakt waarin staat wat de producenten wel en niet op hun koopwaar mogen zetten.
Suiker
Bevat geen suiker staat er op sommige producten. Aha! zegt de koper. Want die weet dat suiker ongezond is. Maar er zitten wel andere zoetstoffen in. Want het moet zoet smaken! Anders is het niet lekker. En eigenlijk weet men nog niet zo zeker of die andere middelen niet ook erg ongezond zijn. En meestal kost het product ook meer. Vroeger smaakten veel dingen veel minder zoet dan vandaag. De mensen vandaag eten gemiddeld vier keer meer suiker dan 100 jaar geleden.
Volledig of niets
De consumentenorganisaties vinden dat er op de producten eigenlijk nooit mag staan dat het echt wel heel gezond is. Op de pot of het etiket zou gewoon moeten staan wat erin zit, en van wat het gemaakt is. En niet dat je er sterk van wordt, of mager, of slim... Maar zo streng werd de wet niet gemaakt. De fabrikanten zouden te boos zijn, want zij vinden die extra tekstjes wel belangrijk. Ze zijn niet verboden. Maar ze moeten wel eerlijker. Als er op de lolly's 0 % vet! staat, moet er wel bijstaan en bijna 100 % suiker. Anders mag er niets staan. Maar de consumentenorganisaties zijn nu toch ook al tevreden met de wet. 'We vragen al zo lang om strengere regels, de fabrikanten zijn er erg tegen. Het is goed dat de wet er toch komt.' Maar nu moet die wel nog toegepast worden...
Gewicht
Licht, mager, slank, vetvrij..., dat zijn woorden die het erg goed doen in de reclame. Light staat er dan op, in het Engels. Te dik lijkt wel een spook waarvan ook de volwassenen denken dat het echt bestaat. Cola light, yoghurt light, ijs light, chips light... En sommige mensen denken zelfs dat hoe meer ze daarvan eten, hoe slanker ze worden. Niet dus.
Op 11 mei schoot een jonge man in Antwerpen een klein meisje en haar oppas dood. Ook een andere vrouw werd zwaar gewond. De dader kende de slachtoffers niet. Hij wilde vreemdelingen neerschieten, zei hij. Er werd nadien veel over de vreselijke gebeurtenis nagedacht en gesproken. Iedereen had een eigen mening. 'Het is de schuld van de politiek,' vond de ene. 'Het was niemands schuld, de jongen verloor zijn verstand!' 'Het is de schuld van de wapenverkopers!' 'Het is de schuld van de videospelletjes!' 'Het zijn de skinheads, of de gothics, of hoe heten ze ook allemaal...'
De jonge moordenaar was pas 18 jaar geworden. Hij woonde in Wilrijk en zat op internaat in een school in Roeselare. Hij wilde, zo zei hij zelf, enkele vreemdelingen neerschieten, nadien zou hij dan wel zelf doodgeschoten worden door de politie, zo dacht hij. Een zelfmoordplan, dus. Want hij was zopas geschorst op school en zag het niet meer zitten. Maar de politieman schoot hem niet dood. Dat mag immers niet, als het niet echt hoeft. De jongen had zijn hoofd kaal geschoren en een jachtgeweer gekocht. Hij schoot op een vrouw die een hoofddoekje droeg (een gewoonte bij de gelovigen van de islam), op een zwarte vrouw en een peutertje dat bij haar was. Een mens die zelfmoord wil plegen, is er ziek in zijn geest, in zijn hoofd. Van zijn daden kun je niemand anders de schuld geven. Toch vragen velen zich af waarom hij op vreemdelingen wou schieten. Die vreemdelingenhaat moet ergens vandaan komen. De zwaargewonde vrouw was niet eens een vreemdeling. Ze is altijd Antwerpse geweest. 'De moordenaar haalde zijn ideeën bij het Vlaams Belang,' vinden veel mensen. Deze politieke partij vindt dat mensen uit andere landen niet in België moeten komen wonen omdat het hier beter is. 'Want ze pakken alles van ons af,' zegt het Vlaams Belang, 'ons werk, ons geld, het zijn vechtersbazen, ze verstaan ons niet, ze maken problemen...' En zo weten ze nog voortdurend van alles slechts te vertellen. De andere politieke partijen willen niet samenwerken met het Vlaams Belang, omdat de partij racistisch is. Maar er zijn wel veel mensen die op het Vlaams Belang stemmen, en daarom mag de partij wel aan politiek blijven doen. Vooral in Antwerpen haalt de partij altijd veel stemmen. 'Het Vlaams Belang heeft ook schuld aan de verschrikkelijke moord,' vinden velen 'Niet waar,' vinden velen. 'Niet waar,' vinden anderen, 'het Vlaams Belang vindt de moord even erg en is tegen geweld op onschuldige mensen.' Toch moet de moordenaar ergens zijn ideeën vandaan hebben gehad. Moest racisme niet bestaan, dan had hij het ook niet gekend. 'Iedereen is schuldig,' vinden sommigen. 'Onze maatschappij doet te weinig haar best om de onverdraagzaamheid te bestrijden.'
Computergames
Kinderen en jongeren spelen te veel met gewelddadige computergames. Dat is de mening van veel mensen. Daarin moet je voortdurend iedereen overhoopschieten en ben je een coole held als je dat doet. De mensen zien er echt uit, het bloed spat vaak in het rond als je schiet. Dat zet sommige jongeren aan om het eens in het echt te proberen als ze de spelletjes beu zijn, denkt men. Nonsens! vinden anderen. De meeste gamers weten echt wel dat dat in het echte leven niet kan, en vinden iemand echt vermoorden even afschuwelijk als iedereen. Anderen geven de schuld aan de skinheads of de gothics. Dat zijn groeperingen van jongeren die nogal rauw doen. Ze dragen soldatenlaarzen en zwarte kleren, scheren hun hoofd kaal. 'Maar de meesten zijn lieve mensen hoor,' zeggen ze zelf, 'ze doen maar alsof, ze vinden het gewoon leuk om een beetje raar te doen.'
Racisme
Volgens sommigen heeft de politieke partij het Vlaams Belang ook schuld aan de moorden in Antwerpen. Deze partij vindt dat mensen uit vreemde landen niet in België moeten komen wonen, ze willen het probleem van de vreemdelingen oplossen door hen weg te jagen. 'Met deze verschrikkelijke moord hebben wij niks te maken,' zegt het Vlaams Belang. Toch ligt het racisme wel aan de basis van veel problemen zoals deze. Er is vaak veel onverdraagzaamheid en te weinig respect voor elkaar, voor mensen die (een beetje) anders zijn, stellen veel mensen vast.
Wapenwet
De moordenaar had een jachtgeweer gekocht in een wapenwinkel. 'Hoe is het mogelijk dat dat zomaar kan,' vond iedereen. Deze wet is ondertussen al aangepast. De strengere wet lag al langer klaar, maar was nog niet goedgekeurd. Volgens de nieuwe wet is geen enkel wapen nog vrij te koop. Je moet nu eerst een toestemming aanvragen en toetsen afleggen, en ook verklaren waarvoor je het wapen wilt gebruiken. Dat kan voor in een schietclub zijn, of om te jagen. Volgens de oude wet kon je wel een wapen kopen zonder toestemming. Je moest enkel 18 zijn en je paspoort tonen. Dat had de moordenaar in Antwerpen gedaan.
Bill Gates is de rijkste man ter wereld. Hij heeft de pc (personal computer, de computer die iedereen vandaag gebruikt) mee uitgevonden en verdiende zo massa's geld. Nu verovert hij ook China, en andere landen aan de andere kant van de wereld. Niet met wapens en oorlog, maar met zijn computersystemen.
Bill Gates is een Amerikaan uit de Verenigde Staten van Amerika. Dit groot land wil al lang zoveel mogelijk de baas spelen in de wereld. Het heeft veel geld, een machtig leger, grote en beroemde bedrijven, zoals Coca-Cola, en nog veel meer. En ook de computers komen oorspronkelijk uit de States (andere naam voor de Verenigde Staten van Amerika). Bill Gates is één van de mensen die de pc, de computer voor thuis, uitdachten en begonnen te verkopen. Ondertussen heeft iedereen er één, dus is het logisch dat Gates er erg veel geld mee verdiende. Toch zijn er nog veel landen waar er nauwelijks pc's zijn. In het Oosten, bijvoorbeeld, zoals Iran, Irak, Vietnam, en het reusachtige China. Deze landen hebben veel problemen, er is armoede, er is vaak oorlog, het onderwijs is er niet goed... Computers zijn wel het laatste waar de mensen nood aan hebben. Maar in China is er veel aan het veranderen. Het land doet veel moeite om ook rijker te worden. Er worden veel fabrieken opgestart, er komen buitenlanders werken en contracten tekenen, er worden volop afspraken gemaakt om dingen op te bouwen... Sommige landen in het Westen zijn er een beetje bang van: 'We moeten oppassen dat het grote China niet te rijk en machtig wordt,' zeggen ze, 'anders vallen onze bedrijven stil omdat China dan met onze klanten gaat lopen!' Bill Gates ging al enkele keren op bezoek in China. Eens kijken of ze niet geïnteresseerd zijn in zijn computersystemen. Waarschijnlijk wel! Computers zijn immers niet meer weg te denken in een modern land. En dat wil China ook worden.
...en Amerika
De president van China ging op bezoek bij de president van de Verenigde Staten. Echte vrienden zijn de twee niet. Maar ze vinden het toch nodig om met elkaar te praten over de toekomst.
China wil een rijk en modern land worden. Het is het derde grootste land ter wereld, groter dan de Verenigde Staten, iets kleiner dan Canada en Rusland. Er zijn 1,1 miljard inwoners. Het land heeft een heel lange geschiedenis. Het is lange tijd erg gesloten geweest. De andere landen hadden er weinig contact mee. Men wist niet goed wat er gebeurde. De Chinezen wisten ook niet wat er buiten hun land allemaal gebeurde in de wereld. De leiders waren erg streng, en vonden enkel wat Chinees was, goed. Dat is nu nog zo, maar het is toch stilaan aan het veranderen. Nu mogen de Chinezen wel zaken doen met het buitenland. Dat heeft grote gevolgen. De Chinese producten (bijvoorbeeld kleren) zijn veel goedkoper dan andere. De winkels bestellen daarom liever de Chinese producten. Maar dan krijgen de ander fabrieken hun dingen niet meer verkocht. Daarom maken de leiders van de verschillende landen allerlei wetten en afspraken. Bijvoorbeeld: dat land mag maar 20 procent Chinese schoenen aankopen, de overige 80 procent moet van elders komen, anders gaan die fabrieken failliet. Maar de Chinese president gaat na of deze wetten niet kunnen veranderen ten voordele van zijn land. Daarom gaat hij op bezoek in de ander landen. Vooral het grote land de Verenigde Staten is een belangrijke gesprekspartner. De Amerikaanse president hoopt dat China niet al te rijk en machtig wordt, want dan moeten de Amerikanen voor de Chinezen plaats maken overal ter wereld, dan moeten ze hun macht delen. Toch kunnen ze niet anders dan samenwerken. Amerika kan China niet verbieden om te doen wat ze zelf wel doen: overal ter wereld fabrieken opstarten en geld verdienen. Computerbaas Bill Gates heeft in ieder geval al contracten getekend met China. Hij ziet de toekomst met hen goed zitten. De Chinese president Hu Jintao ging ook bij hem op bezoek.
President Hu Jintao
De Amerikaanse president Bush is overal ter wereld gekend. De president van China (op de foto bij Bill Gates) niet. Hij heet Hu Jintao en is 64 jaar. Niet veel mensen kennen zijn naam of herkennen zijn foto. Dat komt omdat China een erg gesloten geschiedenis heeft. Er is weinig contact met het buitenland. Niemand mocht weten wat er precies gebeurde in China, toch zeker niet als er iets mis liep. En er is veel misgelopen. Mensen die tegen de leiders waren, werden vermoord. Door verkeerde wetten en plannen was er veel armoede. Maar dat mocht niemand weten. Vandaag is er iets meer openheid. Maar nog niet veel. In China wordt het internet bijvoorbeeld erg gecontroleerd. De Chinezen kunnen niet zomaar surfen naar waar ze willen. Veel informatie blijft voor hen gesloten. Voor buitenlanders is het niet gemakkelijk om met Chinezen samen te werken. Zij hebben een heel andere manier van samenleven. Er zijn bijvoorbeeld weinig wetten waaraan ze zich houden. Wil je bijvoorbeeld een fabriek opstarten, dan mag het van de ene wel, en van de andere niet, je weet niet goed met wie je wel of niet rekening moet houden. Er zijn grote problemen van milieuvervuiling en ook van armoede en slecht onderwijs.